Mức xử phạt đối với hành vi tự ý bày bán đồ ăn trên vỉa hè

Nhiều chủ quán kinh doanh dịch vụ ăn uống hiện nay vẫn giữ thói quen tận dụng triệt để khoảng vỉa hè trước cửa nhà để bày biện bàn ghế, làm nơi phục vụ thực khách ăn bún bò, hủ tiếu, uống cà phê... Nhiều người mang tâm lý chủ quan rằng "phần đất trước cửa nhà mình thì mình có quyền sử dụng". Đây là một sai lầm pháp lý vô cùng nghiêm trọng. Việc tự ý lấn chiếm không gian công cộng để phục vụ mục đích thương mại riêng lẻ là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị các lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý quyết liệt.

Chi tiết các mức phạt tiền đối với hành vi chiếm dụng vỉa hè kinh doanh

Căn cứ theo Điều 12 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân vi phạm được chia thành từng nấc cụ thể dựa trên quy mô và tính chất của hành vi. Đối với doanh nghiệp hoặc tổ chức vi phạm, mức phạt tiền này sẽ gấp đôi.

Khung phạt từ 200.000đ – 250.000đ Mức phạt này áp dụng đối với hành vi bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ khác trên lòng đường, vỉa hè tại các tuyến phố, khu vực có quy định cấm bán hàng.

Khung phạt từ 2.000.000đ – 3.000.000đ Đây là mức phạt phổ biến và trực tiếp nhất nhắm vào các quán ăn, hộ kinh doanh cố định. Chế tài này áp dụng cho các hành vi:

• Sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để kinh doanh dịch vụ ăn uống.

• Bày, bán hàng hóa trên diện tích vỉa hè dành cho người đi bộ.

• Đặt, treo biển hiệu hoặc biển quảng cáo lấn chiếm không gian đường phố.

Khung phạt từ 10.000.000đ – 15.000.000đ Đây là mức phạt cực nặng dành cho hành vi: Sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác (mà theo quy định của pháp luật phải xin giấy phép) nhưng KHÔNG CÓ GIẤY PHÉP, giấy phép đã hết hạn, hoặc thực hiện không đúng các nội dung ghi trong giấy phép được cấp.

Biện pháp khắc phục hậu quả đi kèm

Chủ quán kinh doanh cần lưu ý rằng, nộp phạt tiền xong không có nghĩa là được tiếp tục duy trì vi phạm. Bên cạnh việc phải đóng tiền phạt vào ngân sách nhà nước, cá nhân và tổ chức vi phạm bắt buộc phải thực hiện các biện pháp bồi hoàn:

• Dọn dẹp toàn bộ bàn ghế, hàng hóa lấn chiếm.

• Tháo dỡ biển hiệu, mái che di động xây dựng dựng trái phép.

• Khôi phục lại nguyên trạng tình trạng ban đầu của vỉa hè đã bị thay đổi do hành vi vi phạm gây ra.

Khi nào vỉa hè, lòng đường được phép sử dụng tạm thời?

Pháp luật không hoàn toàn cấm đoán việc sử dụng vỉa hè cho các mục đích phi giao thông, nhưng việc này bị giới hạn nghiêm ngặt theo các kịch bản cụ thể. Căn cứ Điều 21 Nghị định 165/2024/NĐ-CP, lòng đường và vỉa hè chỉ được phép sử dụng vào mục đích khác ngoài giao thông trong các trường hợp thật sự cần thiết sau và phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt bằng văn bản:

1. Phục vụ các sự kiện chính trị, hoạt động văn hóa, thể dục thể thao mang tính cộng đồng.

2. Phục vụ công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả của thiên tai, dịch bệnh; công tác cứu nạn, cứu hộ và phòng chống cháy nổ khẩn cấp.

3. Phục vụ quá trình thi công xây dựng công trình; vị trí tập kết, thu gom rác thải tạm thời hoặc vật liệu xây dựng.

4. Tổ chức các sự kiện hiếu hỷ (đám cưới, tang lễ) của hộ gia đình (phải thông báo và giới hạn thời gian sử dụng).

5. Sử dụng vào việc tổ chức các điểm trông, giữ phương tiện giao thông trong trường hợp cần thiết và có quy hoạch.

♻ Các câu hỏi thường gặp về quy định vỉa hè (FAQ)

Câu hỏi 1: Tôi có thể xin giấy phép để sử dụng vỉa hè làm nơi giữ xe cho khách ăn quán được không?

Trả lời: Việc cấp phép trông giữ xe trên vỉa hè phụ thuộc hoàn toàn vào quy hoạch của từng tuyến phố và quyết định của UBND cấp địa phương sở tại. Nếu tuyến phố đó nằm trong danh mục được phép sử dụng tạm thời và diện tích vỉa hè còn lại sau khi trừ lối đi bộ vẫn đảm bảo quy chuẩn, bạn mới có thể làm thủ tục xin cấp phép và nộp phí sử dụng theo quy định.

Câu hỏi 2: Đội trật tự đô thị đi kiểm tra có quyền tịch thu bàn ghế của tôi ngay lập tức không?

Trả lời: Có. Cơ quan chức năng có thẩm quyền có quyền tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính (bàn ghế, biển hiệu, bếp nấu...) để bảo đảm cho việc ra quyết định xử phạt và buộc khôi phục lại nguyên trạng vỉa hè theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Câu hỏi 3: Nếu tôi thuê mặt bằng kinh doanh và chủ nhà cam kết vỉa hè thuộc quyền sử dụng của họ, khi bị phạt ai chịu trách nhiệm?

Trả lời: Người trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm hành chính (chủ quán đang vận hành kinh doanh) sẽ là đối tượng bị lập biên bản và chịu phạt tiền. Các cam kết bằng miệng hoặc bằng văn bản giữa chủ nhà và bên thuê về việc "bao chiếm vỉa hè" đều vô hiệu vì vỉa hè là tài sản công cộng do Nhà nước quản lý.

>>>Xem thêm: Tranh chấp lối đi chung